Dlaczego materiały mają większe znaczenie, niż się wydaje
Hantla, mata do jogi i guma oporowa to proste produkty, co usypia czujność kupujących. Ryzyko nie tkwi w kształcie, lecz w materiale: guma, PVC, PU i TPE mogą zawierać substancje, które ogranicza unijne prawo chemiczne, a zapach nowej maty jest często pierwszym sygnałem. Partia, która nie przejdzie badania po przyjeździe, to duży koszt, a odpowiada za nią sprzedawca, który wystawia ją w sieci.
Ten poradnik wyjaśnia, które przepisy dotyczą tych produktów i o co pytać dostawcę. Jest pisany z punktu widzenia importera. Nie jest poradą prawną, a wymagania dla konkretnego produktu warto potwierdzić u własnego doradcy lub we właściwym organie.
Załącznik XVII do REACH w skrócie
REACH to unijne rozporządzenie dotyczące chemikaliów. Jego załącznik XVII wymienia ograniczenia dotyczące substancji w produktach wprowadzanych do obrotu. Dwie pozycje mają największe znaczenie dla towarów fitness:
- Pozycja 50, WWA. Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne są ograniczone w gumowych i plastikowych elementach mających bezpośredni lub długotrwały kontakt ze skórą. Mogą występować w sadzy i olejach zmiękczających używanych w gumie, dlatego typowym ryzykiem są czarne wyroby gumowe: powłoki hantli, uchwyty, rączki, podłogi gumowe, gumy oporowe.
- Pozycja 51, ftalany. Niektóre ftalany, używane do zmiękczania PVC, są w wyrobach ograniczone. Typowe przykłady to maty z PVC, hantle powlekane winylem i produkty nadmuchiwane.
Ograniczone mogą być także inne substancje, zależnie od materiału i zastosowania, np. niektóre metale ciężkie i barwniki azowe w kolorowych elementach tekstylnych. Lista kandydacka SVHC w REACH nakłada również obowiązki informacyjne. Warto pytać fabrykę o materiał, a nie ogólnie o „REACH”.
Guma: hantle, talerze, uchwyty i gumy oporowe
Hantle i talerze pokryte gumą są powszechnie sprzedawane, ale nie każda guma jest taka sama. Guma pierwotna, z recyklingu i mieszanki gumowe różnią się zapachem i tym, co mogą zawierać. Guma z recyklingu jest często tańsza i wymaga staranniejszej kontroli.
Pytania do dostawcy:
- Jaka to guma: naturalna, SBR, EPDM, z recyklingu?
- Czy gotowy produkt był badany na WWA i czy mogę zobaczyć raport?
- Czy badanie dotyczy rzeczywistej powłoki lub uchwytu stykającego się ze skórą?
- Jak pachnie produkt po dobie w zamkniętej torbie?
Gumy lateksowe wnoszą jeszcze jedną kwestię. Naturalny lateks może wywoływać reakcje alergiczne, więc produkt powinien mieć wyraźne ostrzeżenie na opakowaniu. Dla wielu gum dostępne są alternatywy bez lateksu, np. z TPE. Zob. nasz asortyment wolnych ciężarów i akcesoria fitness.
PVC: maty, piłki i powłoki
PVC jest tanie i trwałe, a jest też materiałem, w którym pojawiają się ftalany. Maty do jogi z PVC, piłki do ćwiczeń, hantle winylowe i niektóre uchwyty używają plastyfikatorów, by zachować elastyczność. Warto zapytać, jaki plastyfikator zastosowano, i poprosić o raport z badań na ograniczone ftalany. Niektóre fabryki oferują PVC bez ftalanów, inne unikają PVC i stosują TPE, NBR lub PU.
Jeśli klient pyta o ftalany, określenie „bez ftalanów” jest bezpieczne tylko wtedy, gdy potwierdza je raport. Bez raportu lepiej tego nie mówić.
PU, TPE, NBR i korek
| Materiał | Typowe produkty | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| TPE | Maty do jogi, gumy, uchwyty | Skład mieszanki i udział recyklatu; zapach; badanie WWA kolorowych elementów |
| PU na gumie naturalnej | Maty do jogi o premium wyglądzie | Baza gumowa: ostrzeżenie o lateksie, WWA, zapach |
| PVC | Tanie maty, piłki, obciążenia winylowe | Ftalany; rodzaj plastyfikatora; zapach |
| NBR | Grube maty do ćwiczeń | Tolerancja grubości; badanie chemiczne; zapach |
| Korek | Maty, klocki | Spoiwo i powłoka powierzchni; tolerancje |
| Guma naturalna i z recyklingu | Powłoki hantli, talerze, podłogi | Raport WWA dla gotowego elementu |
Żaden materiał sam w sobie nie jest „bezpieczny” ani „niebezpieczny”. Liczy się receptura konkretnej partii i to, co pokazuje badanie.
Jak SportsiQ podchodzi do REACH jako importer
Jako importer odpowiadamy za to, co wprowadzamy na rynek UE. Prosimy fabryki o informacje o materiałach i zlecamy badania laboratoryjne tam, gdzie wymaga tego materiał, w szczególności dla gumowych elementów, PVC i PU stykających się ze skórą. Produkt opisujemy jako badany tylko wtedy, gdy raport istnieje i dotyczy tego modelu. Na stronie o jakości wymieniamy, czego żądamy według typu produktu.
Jeśli importują Państwo samodzielnie, te kroki nadal obowiązują, a badanie powinno być wykonane na próbce z zatwierdzonej produkcji, nie tylko na sztuce przedprodukcyjnej.
Kiedy i jak badać
Badać należy zatwierdzoną próbkę, a potem ponownie, jeśli zmienia się receptura, dostawca surowca lub kolor. Kolor ma znaczenie, bo pigmenty i wypełniacze różnią się między partiami. W zamówieniu marki własnej badanie warto wpisać do umowy jako warunek zwolnienia reszty płatności, aby negatywny wynik był sprawą fabryki, a nie Państwa po przyjeździe towaru. Badania wydłużają czas i kosztują, dlatego trzeba je ująć w harmonogramie, zwłaszcza przed szczytem styczniowym. Jeśli zamawiają Państwo kilka kolorów jednego produktu, warto zapytać laboratorium, które z nich trzeba badać osobno.
Krótka lista kontrolna dla dostawcy
- Nazwa i skład materiału dla każdego elementu stykającego się ze skórą.
- Raporty z badań na WWA oraz, dla PVC, na ftalany, wydane przez niezależne laboratorium.
- Model, data i numer próbki na raporcie.
- Oświadczenie, czy partia do Państwa zamówienia odpowiada raportowi.
- Ostrzeżenie o alergii na wyrobach z lateksu.
- Opakowanie, które nie zatrzymuje zapachu: zamknięte torby i kartony przechowywane w suchym miejscu.
Zapach to sygnał, nie badanie
Zapach to skarga, którą kupujący słyszą najczęściej w przypadku nowych mat i gumowych obciążeń. Silny zapach nie dowodzi obecności ograniczonej substancji, a neutralny nie dowodzi jej braku. Zapach warto traktować jako powód, by poprosić o raport, i jako problem jakościowy sam w sobie, bo klienci zwracają produkty, które brzydko pachną.
Marketplace i handel detaliczny
Jeśli sprzedają Państwo na Amazon lub innych platformach, o dokumenty mogą poprosić kupujący, platforma i organy nadzoru rynku. Oferty muszą zawierać dane wymagane rozporządzeniem o ogólnym bezpieczeństwie produktów, a skarga na zapach lub reakcję skórną może skutkować prośbą o raport z badań. Raporty warto porządkować według modelu i partii oraz przechowywać tak długo, jak wymaga prawo. Szerszy obraz przepisów znajdą Państwo w naszych poradnikach oraz w asortymencie jogi i pilatesu.
Nie są Państwo pewni, jakich badań wymaga produkt? Prosimy o przesłanie produktu i docelowych rynków, a powiemy, czego byśmy zażądali.
